على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3314

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كه بدان گوشت را از استخوان باز كنند . مسحقونيا ( mashaquni ) ا . پ . كف آبگينه . مسحل ( meshal ) ا . ع . تيشه . و سوهان . و زبان . و زبان خطيب . و لگام . و كام لگام . و خطيب بليغ . و خر كره . و گور خر . و دو حلقهء طرفين دهانهء لگام . و جانب ريش . و پايين رخسار تا مقدم ريش . و جلاد كه حدود را برپا كند . و ساقى شادمان . و پرويزن . و دهانهء توشه‌دان . و ماهر در قرآن مجيد . و جامهء پاكيزه از پنبه . و دلاورى كه تنها كار كند . و ناودان سخت رانندهء آب . و ارادهء صادق و جازم . و ريسمان يك تاه تافته . و باران بسيار . و كرانهء رخسار مرد . و گمراهى و غى . يق : ركب مسحله : يعنى تبعيت گمراهى خود كرد و نه ايستاد از آن . و ركب الخطيب مسحله : يعنى پيروى كرد گمراهى خود را . و نيز مسحل : نام مردى . و نام اسبى . و نام جنى كه عاشق اعشى بود . مسحل ( meshal ) ص . ع . رجل مسحل : مرد در نهايت جود و سخاوت . مسحل ( moshal ) ا . ع . ريسمان يك تاب داده خلاف مبرم . مسحلان ( meshal ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو حلقهء دو طرف دهانهء لگام . و دو كرانهء ريش . و دو پائين رخسار تا مقدم ريش . مسحلان ( moshal n ) و مسحلانى ( moshal niyy ) ص . ع . شاب مسحلان : جوان دراز بالا و جوان فروهشته موى تنك موى جاى جاى سترده . و كذلك : شاب مسحلانى . مسحن ( moshen ) و مسحنة ( moshenat ) ا . ع . نيكو حال . يق : جاء الفرس مسحنا . و المؤنث بالتاء . مسحنة ( meshanat ) ا . ع . تيشهء سنك‌شكن . و سنك بوى خوش‌ساى . مسحنفر ( moshanfer ) ص . ع . تيزرونده . و راه راست . و باران بسيار . و خطيب كه سخن وى فراخ باشد . مسحنفر ( moshanfer ) ا . ع . مرد حاذق و دانا . و شهر فراخ . و راه مستقيم . مسحنكك ( moshankak ) و ( moshankek ) ص . ع . شعر مسحنكك : موى سخت سياه . و كذلك : شعر مسحنكك . مسحوب ( mashub ) ص . ع . كشيده . و بر زمين كشيده . مسحوت ( mashut ) ص . ع . مسحوت الجوف : فراخ شكم . و آنكه سير نشود . و آنكه بيشتر به تخمه مبتلا گردد . و مال مسحوت : مال بريده و از بيخ بركنده شده . مسحور ( mashur ) ص . ع . سحر زده . و طعام تباه شده . و جاى ويران و تباه از بسيارى باران و يا از كمى گياه . و برگردانيده شدهء از حق . مسحوط ( mashut ) ا . ع . هر شراب آب آميخته . مسحوف ( mashuf ) ص . ع . مرد مسلول . مسحوق ( mashuq ) ص . ع . كوفته شده . و سوده شده . مسحوق ( mashuq ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - سوده شدهء از هر چيزى . مسحوقونيا ( mashuquni ) ا . پ . كف آبگينه . مسحول ( mashul ) ص . ع . حقير كوچك . و جاى برابر و فراخ . و رسن يك تاب داده . مسحول ( mashul ) ا . ع . نام شترى . مسخ ( masx ) ص . ع . زشت و صورت برگردانيده ج : مسوخ . مسخ ( masx ) م . ع . مسخه مسخا ( از باب فتح ) : برگردانيد صورت آن را و بدتر كرد . و مسخه الله قردا : برگردانيد خدا او را به صورت ميمون . و مسخ الناقة : لاغر گردانيد آن ماده شتر را و پشت ريش كرد و رنجانيد آن را . و مسخ الكاتب : تصحيف كرد كاتب و برگردانيد معنى را در كتاب خود . و مسخ طعمه : بدمزه ساخت آن را . مسخ ( masx ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - برگشتگى صورت به صورتى بدتر از صورت نخستين . و بد شكل و زشت و قبيح صورت . و مسخ شدن : تبديل صورت شدن . و مسخ كردن : تبديل صورت كردن . مسخاة ( mesx t ) ا . ع . فروزينه و آتش كاو . مسخد ( mosaxxad ) ا . ع . مرد بسته خاطر . و زرد رنك گران جسم آماسيده روى . يق : اصبح فلان مسخدا . مسخر ( masxar ) م . ع . سخر سخرا و سخرا و سخرا و سخرا و سخرة و مسخرا . ر . سخر ( saxr ) و ( saxar ) و ( soxr ) و ( soxor ) . مسخر ( mosaxxar ) ص . ع . مطيع و منقاد و فرمانبردار . مسخر ( mosaxxar ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - رام و فرمانبردار و مطيع و منقاد . و مغلوب . و مفتوح . و مسخر كردن : مفتوح . و مغلوب شدن . و مسخر كردن : مفتوح كردن و غالب شدن و ظفر يافتن و پيروز شدن . مسخر ( mosaxxer ) ص . ع . آنكه مطيع و منقاد مىكند . و آنكه تكليف مىكند